Przesądzony wynik wyborów
Formą legalizacji wschodnich ziem Rzeczpospolitej było przeprowadzenie w 1939 roku na tych terenach wyborów do zgromadzeń Ludowych. Zachodniej Białorusi i Zachodniej Ukrainy. Wynik był z góry przesądzony. Wschodnie terytorium Rzeczpospolitej inkorporowało do ZSRR, dokonano zmiany ustroju, wywłaszczenia i nacjonalizacji wszelkiej własności prywatnej, oraz należącej do państwa polskiego. W ten sposób stworzono podstawy do dalszych represji mieszkańców tych ziem. Do najbardziej dotkliwych i masowych należały przeprowadzone w nieludzkich warunkach wysiedlenia. Przeprowadzono cztery wielkie akcje wywózek, którymi objęło około 400 tysięcy obywatelek polskich. Kiedy wiosną 1940 roku rozpoczęto paszportyzację, czyli narzucenie ludności obywatelstwa sowieckiego. Żydzi masowo odmówili przyjęcia paszportów. Wkrótce potem w 1941 roku, olbrzymie masy Żydów znajdujących się na terenach okupowanych przez sowietów zostały poddane masowej eksterminacji fizycznej.
Sąsiedzi i śledztwo IPN
Pamięć o wydarzeniach z lat 1941 roku na ziemiach tak zwanego pasa ziemi niczyjej była stłumiona. Odżyła dopiero 2000 roku po opublikowaniu książki Jana Tomasz Grossa „Sąsiedzi” o pogromie w Jedwabnem. Tezy, jakie autor postawił i wnioski, do jakich doszedł, wzbudziły kontrowersję i wątpliwości dotyczące warsztatu naukowego, metodologii badań, oraz sposobów formułowania wniosków. Po tej publikacji badania historyczne i dochodzenie śledcze w sprawie mordu w Jedwabnem podjął Instytut Pamięci narodowej. W grudniu 2002 roku przedstawił opinii publicznej księgę „Wokół Jedwabnego”. Zawiera ona zbiór obszernych artykułów na temat tła, charakteru i przebiegu zbrodni w Jedwabnem. Dyskusja ta była jedną z najważniejszych dyskusji historycznych, jaką prowadzili Polacy na temat ich postaw wobec Żydów w czasie Holokaustu, oraz własnej pamięci historycznej dotyczącej przeszłości.
Przesądzony wynik wyborów
Formą legalizacji wschodnich ziem Rzeczpospolitej było przeprowadzenie w 1939 roku na tych terenach wyborów do zgromadzeń Ludowych. Zachodniej Białorusi i Zachodniej Ukrainy. Wynik był z góry przesądzony. Wschodnie terytorium Rzeczpospolitej inkorporowało do ZSRR, dokonano zmiany ustroju, wywłaszczenia i nacjonalizacji wszelkiej własności prywatnej, oraz należącej do państwa polskiego. W ten sposób stworzono podstawy do dalszych represji mieszkańców tych ziem. Do najbardziej dotkliwych i masowych należały przeprowadzone w nieludzkich warunkach wysiedlenia. Przeprowadzono cztery wielkie akcje wywózek, którymi objęło około 400 tysięcy obywatelek polskich. Kiedy wiosną 1940 roku rozpoczęto paszportyzację, czyli narzucenie ludności obywatelstwa sowieckiego. Żydzi masowo odmówili przyjęcia paszportów. Wkrótce potem w 1941 roku, olbrzymie masy Żydów znajdujących się na terenach okupowanych przez sowietów zostały poddane masowej eksterminacji fizycznej.
Sąsiedzi i śledztwo IPN
Pamięć o wydarzeniach z lat 1941 roku na ziemiach tak zwanego pasa ziemi niczyjej była stłumiona. Odżyła dopiero 2000 roku po opublikowaniu książki Jana Tomasz Grossa „Sąsiedzi” o pogromie w Jedwabnem. Tezy, jakie autor postawił i wnioski, do jakich doszedł, wzbudziły kontrowersję i wątpliwości dotyczące warsztatu naukowego, metodologii badań, oraz sposobów formułowania wniosków. Po tej publikacji badania historyczne i dochodzenie śledcze w sprawie mordu w Jedwabnem podjął Instytut Pamięci narodowej. W grudniu 2002 roku przedstawił opinii publicznej księgę „Wokół Jedwabnego”. Zawiera ona zbiór obszernych artykułów na temat tła, charakteru i przebiegu zbrodni w Jedwabnem. Dyskusja ta była jedną z najważniejszych dyskusji historycznych, jaką prowadzili Polacy na temat ich postaw wobec Żydów w czasie Holokaustu, oraz własnej pamięci historycznej dotyczącej przeszłości.